Bài học của các nước phát triển: công nghiệp hóa và hiện đại hóa đòi hỏi người lao động tôn trọng kỷ luật và có tinh thần mẫn cán

Trong thời gian gần đây báo chí và tin tức có viết về tinh thần làm việc của nhân viên trong các công ty tư nhân ở Việt Nam. Lề lối làm việc và tinh thần trách nhiệm của nhân viên ảnh hưởng lớn tới sự phát triển và tồn tại của công ty, và từ đó ảnh hưởng tới phát triển nền kinh tế quốc gia. Cách làm việc qua loa, khề khà, chiếu lệ và đối phó cùng tinh thần thiếu trách nhiệm, thiếu tôn trọng kỷ luật và thiếu mẫn cán của nhân viên sẽ dẫn đến hậu quả làm công ty có thể dẫn đến phá sản. Trong bài này người viết trình bày một số điểm về tinh thần tôn trọng kỷ luật và tinh thần mẫn cán giúp cho công ty phát triển.

Trước hết chúng ta cần phải nhận định rằng tại Việt Nam từ trong thời xa xưa các ngành nghề chủ yếu là tiểu thủ công và nông nghiệp (số hộ nông dân chiếm tới khoảng 70% dân số). Mức độ cơ giới hóa và hiện đại hóa trong các cơ sở sản xuất tiểu thủ công và trên đồng ruộng còn ở mức độ thấp. Vì là các ngành nghề tiểu thủ công và nông nghiệp chưa đuợc cơ giới hóa nên người tham gia lao động làm việc không cần vội vã, có tính khề khà (trước khi làm việc cần ngụm trà hút điếu thuốc) và thiếu tôn trọng kỷ luật. Lề lối làm việc này dần dần theo chân vào các cơ sở sản xuất công nghiệp trong thời mở cửa và sẽ ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của các cơ sở sản xuất công nghiệp này. Nếu lề lối làm việc theo tác phong tiểu thủ công và nông nghiệp đuợc duy trì trong các cơ sở sản xuất công nghiệp sẽ rất khó tạo ra sự phát triển của cơ sở, đồng thời cũng ảnh hưởng đến an toàn lao động nữa. Cho nên vấn đề này cần đuợc trú trọng trong các chương trình đào tạo ở các truờng đào tạo nghề và trong các khóa tập huấn của công ty.

Nhìn ra thế giới, các nước phát triển trải qua giai đoạn cơ giới hóa và điện khí hóa thì thấy rằng tinh thần làm việc: 1. tôn trọng kỷ luật, 2. tinh thần mẫn cán là hai đặc tính mà nhân viên của các công ty cần có để có thể phát triển và tồn tại đuợc. Nói về tinh thần kỷ luật của người Nhật, chúng ta chắc hẳn có thể hình dung được qua tinh thần võ sỹ Samurai, nếu không hoàn thành đuợc công việc đuợc giao phó, phải dùng kiếm đâm vào bụng để tự tự. Các công ty của Nhật dù là công ty nhỏ hay lớn, đều có những quy định chặt chẽ về thái độ làm việc, nhưng trên hết là tinh thần tự giác có trách nhiệm tuân thủ kỷ luật của công ty được người Nhật chấp hành rất nghiêm túc. Tinh thần tôn trọng kỷ luật thể hiện ở việc thực hiện ý chí của cấp trên hoặc chủ ý của ban lãnh đạo công ty thông qua các cuộc họp. Tôn trong kỷ luật cũng thể hiện ở việc “người nào việc nấy”, nghĩa là ai đuợc giao trách nhiệm làm gì và có quyền hạn gì thì chỉ giới hạn trong những trách nhiệm đó và cần phải gắng làm tốt những việc đuợc giao, không “dí mũi” vào những việc khác gây cản trở hoặc giẫm chân lên công việc của người khác. Tinh thần này cũng chính là sự tôn trọng thực hiện theo luật và trật tự nơi công cộng. Ví dụ: người tham gia giao thông ở Nhật, nếu bạn có cơ hội quan sát bạn sẽ thấy các phương tiện giao thông lần lượt theo hàng lối đi khi xảy ra ùn tắc, không ai nghĩ mình có quyền vượt lên để đi trước. Ví dụ khác: việc xếp hàng mua vé tầu, vé xe, mọi người đều tự giác xếp hàng theo đúng thứ tự. Một câu chuyện cảm động về tinh thần kỷ luật này là em bé đứng xếp hàng nhận đồ ăn trong thảm họa sóng thần ở vùng Tohoku của Nhật: em bé được một người cho đồ ăn trước, nhưng em đã không ăn và mang trả lại đồ ăn đứng chờ xếp hàng đến lượt mình. Tại Australia tinh thần kỷ luật và chấp hành luật cũng rất nghiêm chỉnh.

Tính vô kỷ luật ở Việt Nam đuợc thể hiện ở nhiều nơi. Một nơi thể hiện rõ nhất là hệ thống giao thông, người tham gia giao thông ai ai cũng cố tự tìm cách vượt đi truớc khi thấy có hiện tượng ùn tắc, và chính sự vượt trước này tạo ra sự hỗn loạn và gây ùn tắc thêm. Tính vô kỷ luật còn thể hiện ở nhiều nơi công cộng như chen ngang khi xếp hàng mua vé tầu vé xe, trong sân bay.

Ngoài tinh thần kỷ luật, tinh thần làm việc mẫn cán là một trong những tinh thần cần có của nhân viên cho sự phát triển công ty. Tinh thần mẫn cán là sự biểu hiện của việc thực thi nhiệm vụ với trách nhiệm cao nhất và làm công việc được giao với một tinh thần nhiệt tình hăng say đến độ say mê nhất. Nếu bạn có thể quan sát tinh thần mẫn cán của người Nhật Bản, bạn sẽ thấy vô cùng khâm phục. Ví dụ: một người cảnh sát giao thông ở trạm cảnh sát đuợc giao nhiệm vụ bảo đảm an toàn giao thông, thì người đó sẽ làm việc với tinh thần cao nhất để phát hiện ra những trường hợp vi phạm giao thông để có thể phạt hoặc nhắc nhở người thi hành giao thông. Nếu bạn đi xe đạp vào ban đêm mà không có đèn thế nào cũng có một anh cảnh sát chặn lại và nhắc nhở xuống dắt xe đi bộ để về đến nhà, mặc dù trên đường đi có thể có đèn đường chiếu sáng. Thêm một ví dụ khác: người viết đã có dịp quan sát một người dọn vệ sinh trong các ga tầu điện ở Nhật, người đó mặc đồng phục của công ty vệ sinh, đeo găng tay, và sử dụng dụng cụ lao động rất thành thạo, tinh thần làm việc mẫn cán đến cao độ. Người viết quan sát nhiều người dọn vệ sinh như vậy, họ có thể ngồi rất lâu để kỳ cọ những vết bẩn hoặc cạo những chỗ bẩn do kẹo cao su đến khi thật sạch thì mới thôi.

Tinh thần hy sinh vì sự nghiệp của công ty của người Nhật: ngoài hai tinh thần trên, người Nhật Bản trong thời kỳ tăng trưởng nhanh (thập niên 1960s, 1970s) có tinh thần làm việc và hy sinh vì sự nghiệp của công ty.Tinh thần này đuợc thể hiện ở sự hy sinh quyền lợi của bản thân và gia đình cho sự phát triển của công ty.

Kết luận: Để Việt Nam có thể công nghiệp hóa và hiện đại hóa đuợc nhanh chóng, người lao động cần phải có tinh thần tôn trọng kỷ luật và tinh thần mẫn cán trong công việc.

Nguyễn Đức Hùng

Tài liệu đọc thêm

http://heroworld.com.vn/248/7-cach-thuc-day-tinh-than-lam-viec-cua-nhan-vien/

http://tunghiepsinh.com/2012/03/nguoi-nhat-lam-gi-de-khich-le-sang-kien-cua-nhan-vien/

http://vietbao.vn/Giao-duc/Bi-quyet-thanh-cong-cua-nguoi-Nhat/30050369/202/

Speak Your Mind

*


*